રોડ કામ — ખાદ મુહૂર્ત પછી 6 મહિના અંદરમાં પૂર્ણ થવો જોઈએ૨૪/૦૯/૨૦૨૫

બનાસ સમાચાર

✦ તંત્રી ગોવિંદ ઠાકોર ✦

રોડ કામ — ખાદ મુહૂર્ત પછી 6 મહિના અંદરમાં પૂર્ણ થવો જોઈએ

લેખક: ગોવિંદભાઈ રાજૂજી ઠાકોર | પ્રકાશન તારીખ: 24 સપ્ટેમ્બર, 2025

ધારાસભ્ય ગ્રાન્ટથી મંજૂર થયેલા રોડ કામ માટે નિયમ મુજબ સામાન્ય રીતે 6 મહિનાની અંદર કામ પૂર્ણ થવું જોઈએ. આ સમયગાળો નાગરિકો માટે અધિકાર અને પ્રશાસન માટે જવાબદારી છે. આજના લેખમાં અમે વિસ્તૃત રીતે સમજશું કે 6 મહિના કેમ યોગ્ય સમયગાળો છે, તેની પ્રક્રિયા કેવી હોય છે અને નાગરિકો તેમની ભૂમિકા કેવી રીતે ભજવી શકે.

પ્રથમ તબક્કો: ગ્રાન્ટ ફાળવણી

જ્યારે ધારાસભ્ય પોતાની ગ્રાન્ટમાંથી કોઈ રોડ કામ માટે રકમ મંજૂર કરે છે, ત્યારે એ રકમ રાજ્ય સરકારના સંબંધિત વિભાગ મારફતે જિલ્લા કચેરીમાં જમા થાય છે. સામાન્ય રીતે એકાદ-બે અઠવાડિયામાં આ રકમ પંચાયત, નગરપાલિકા અથવા જિલ્લા વિકાસ પ્રાધિકરણના ખાતામાં જમા થાય છે. આ પહેલું પગલું છે, પરંતુ અહીં ઘણી વાર નાની કચેરીય વિલંબ થતો હોય છે.

બીજો તબક્કો: ટેન્ડર પ્રક્રિયા

નાના કામો માટે: જો કામની કિંમત ₹5 લાખ સુધી હોય, તો શોર્ટ ક્વોટેશનથી 15–30 દિવસમાં કામ સોંપી શકાય છે.
મોટા કામો માટે: ઓપન ટેન્ડર પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે, જેને 30–45 દિવસ લાગી શકે છે. આ ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા હોવી જરૂરી છે, કારણ કે ઘણીવાર ટેન્ડર રદ થવા કે પુનঃજાહેર થવાના કારણે કામ મોડું થાય છે.

ત્રીજો તબક્કો: ખાદ મુહૂર્ત અને ભૂમિપૂજન

એકવાર કોન્ટ્રાક્ટરને કામ સોંપાઈ જાય પછી, સામાન્ય રીતે સ્થાનિક સ્તરે ખાદ મુહૂર્ત કે ભૂમિપૂજન કરવામાં આવે છે. આ પ્રસંગને રાજકીય રંગ આપવામાં આવે છે. પરંતુ નાગરિકોના દૃષ્ટિકોણથી આ માત્ર શરુઆત છે. કોન્ટ્રાક્ટરને કરારમાં આપેલી સમયમર્યાદામાં કામ પૂર્ણ કરવું ફરજિયાત હોય છે.

ચોથો તબક્કો: કામનો સમયગાળો

ગ્રામ્ય માર્ગો: સામાન્ય રીતે 3–6 મહિના.
શહેરી માર્ગો: 6–9 મહિના.
મોટા પ્રોજેક્ટ: 12–18 મહિના.

👉 ખાસ નોંધ: નાગરિકો માટે મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે ખાદ મુહૂર્ત પછી સામાન્ય ગ્રામ્ય કે નગર સ્તરના રોડ કામ 6 મહિના અંદર પૂરું થવું જોઈએ.

ગુણવત્તા સામે ઝડપ

અકસર કામ ઝડપથી પૂરું કરવા માટે કોન્ટ્રાક્ટરો ગુણવત્તામાં સમાધાન કરે છે. સપાટી પાતળી બનાવવી, ડ્રેનેજની અવગણના કરવી અથવા સસ્તું મટિરિયલ વાપરવું એ સામાન્ય ઉદાહરણ છે. તેથી, નાગરિકોએ કામની ગુણવત્તા પર નજર રાખવી જરૂરી છે. 6 મહિના દરમિયાન કામ પૂરું થાય એ જરૂરી છે, પણ ગુણવત્તા જાળવવી એ વધુ જરૂરી છે.

કાયદાકીય જવાબદારી

એકવાર વર્ક ઓર્ડર બહાર પડે પછી કોન્ટ્રાક્ટર કાયદેસર રીતે સમયસર કામ પૂરું કરવા માટે બાંધછોડ કરેલો હોય છે. જો તે ન કરે તો પેનલ્ટી લગાડવામાં આવે છે. ઘણીવાર પેનલ્ટી નગણ્ય હોય છે, જેથી કોન્ટ્રાક્ટર મોડું કરવાને ગંભીરતાથી નથી લેતા. નાગરિકોની જાગૃતિથી જ આ समस्या હલ થઈ શકે છે.

નાગરિકોની ભૂમિકા

નાગરિકોએ કામની દેખરેખ કરવી જોઈએ. RTI દ્વારા માહિતી મેળવવી જોઈએ કે:

• ફંડ ક્યારે છોડાયું?
• ટેન્ડર ક્યારે આપાયો?
• કોન્ટ્રાક્ટરમાં શું શરતો છે?
• સમાપ્તિ તારીખ કઈ છે?

RTI નો ઉપયોગ

RTI (માહિતીનો અધિકાર) નાગરિકો માટે સૌથી શક્તિશાળી સાધન છે. આ દ્વારા તેઓ જાણ કરી શકે છે કે કઈ તારીખે ફંડ ફાળવાયું, ક્યારે ટેન્ડર થયું અને કોન્ટ્રાક્ટમાં સમયમર્યાદા કેટલી છે. જો કામ મોડું થાય તો નાગરિકો લેખિત ફરિયાદ કરી શકે છે.

👉 ઉદાહરણ: "મારા ગામના રોડ કામ માટે ધારાસભ્ય ગ્રાન્ટ ફાળવાઈ છે. ખાદ મુહૂર્ત થયા પછી કેટલા મહિનામાં કામ પૂર્ણ થવું જોઈએ?" — આવો સવાલ RTI હેઠળ કરી શકાય છે.

મોડું કામના પ્રભાવ

રસ્તાના કામ મોડું થવાથી:

• વિદ્યાર્થીઓને શાળાએ જવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
• ખેડૂતોને માર્કેટમાં પાક લઈને જવામાં વિલંબ થાય છે.
• વ્યાપારીઓના વેપારમાં નુકસાન થાય છે.
• તબીબી ઈમરજન્સી સેવાઓ મોડે પહોંચે છે.

પ્રશાસન માટે સૂચનો

1. પ્રોજેક્ટ ડેટા જાહેર કરવો.
2. દર મહિનાનું પ્રગતિનું અહેવાલ આપવો.
3. ગુણવત્તા ચેક માટે ત્રીજી પાર્ટી ઓડિટ ફરજીયાત કરવી.
4. સમયસર કામ ન પૂરું કરનાર કોન્ટ્રાક્ટરને કાળી યાદીમાં નાખવી.

નિશ્કર્ષ

રોડ કામ માત્ર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર નથી — તે નાગરિકોના દૈનિક જીવન સાથે જોડાયેલું છે. ખાદ મુહૂર્ત પછી માર્ગ 6 મહિના અંદર પૂરું થવું જોઈએ. નાગરિકોની જાગૃતિ, RTI નો ઉપયોગ અને પ્રશાસનની જવાબદારી — આ ત્રણ બાબતો જોડાય ત્યારે જ રસ્તાઓ સમયસર અને ગુણવત્તાપૂર્વક બની શકે છે.

✦ તંત્રી: ગોવિંદ ઠાકોર · બનાસ સમાચાર ✦

નાગરિકોના હકો માટે સાચી માહિતી પહોંચાડવાનું અમારું ધ્યેય છે.